Tην Παρασκευή 30-1-2026 μαζί με τον εορτασμό των Τριών Ιεραρχών, προστατών των γραμμάτων και της παιδείας, τιμήσαμε την επέτειο ενός σημαντικού γεγονότος για τον Ελληνισμό, την υποχρεωτική Σύμβαση Ανταλλαγής Πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, που ως ‘’φάκελος’’ ενσωματώθηκε αργότερα στην Συνθήκη της Λωζάννης στις 24-7-1923.
Μας επισκέφτηκε ο εθελοντής εκπαιδευτής του Σχολείου μας, κατόπιν πρόσκλησης, κ. Λάζαρος Η. Κενανίδης, θεολόγος, γαλλικής γλώσσας-φιλολογίας και διδάκτορας εκλ. ιστορίας του ΑΠΘ. Ο κ. Κενανίδης μας μίλησε για το γεγονός αυτό, το οποίο καθόρισε πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά, πολιτισμικά, θρησκευτικά και γεωστρατηγικά την νεότερη Ελλάδα.
Βασικό κριτήριο της ανταλλαγής ήταν το θρήσκευμα κι έτσι περίπου 1.500.000 Έλληνες - όσοι επέζησαν από την γενοκτονία - κάτοικοι της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης κάτω από τραγικές συνθήκες έφθασαν στην ακρωτηριασμένη Ελλάδα και ανταλλάχθηκαν με περίπου 450.000 μουσουλμάνους της Μακεδονίας και των νησιών του Αιγαίου. Εξαιρέθηκαν οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τένεδου καθώς και οι Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης.
Βιώνοντας μύριες δυσκολίες οι εξαθλιωμένοι, κατατρεγμένοι και τραυματισμένοι - ψυχικά και σωματικά - Ρωμηοί, πιστοί στις παραδόσεις του γένους μας, βρήκαν το κουράγιο και τη δύναμη και με την βοήθεια της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων ρίζωσαν στις νέες πατρίδες τους ανάμεσα στους Ελλαδίτες αδελφούς τους. Εργατικοί και δραστήριοι καθώς ήταν, ξεπέρασαν δραματικές δοκιμασίες και πλήθος εμποδίων γράφοντας ιστορία και κτίζοντας μια νέα ζωή.
Ευχαριστούμε τον φίλο και συνάδελφο κ. Κενανίδη για τη βιωματική εισήγηση, πρόσφυγας εκ Καππαδοκίας γάρ και ο ίδιος, που συνεβαλε να μάθουμε άγνωστες πτυχές εκείνων των γεγονότων αλλά προκάλεσε και έντονα συναισθήματα στο προσφυγικής προέλευσης ακροατήριο εκπαιδευομένων και εκπαιδευτών.
